آمفیزم عبارت است از یك بیماری مزمن ریه كه طی آن كیسههای هوایی (حبابچهها) در ریه بیش از اندازه گشاد میشوند و در نتیجه، خاصیت ارتجاعی رشتههایی كه كیسههای هوایی را به هنگام تنفس باز و بسته میكنند از بین میرود.
🔴این بیماری معمولاً در بزرگسالان و بین سنین 75-55 سال رخ میدهد و در مردان شایعتر از زنان است.
📝 علایم شایع:
⭕️غالباً در مراحل اولیه علامتی وجود ندارد.
⭕️تنگی نفس كه شدت آن تدریجاً طی سالها زیاد میشود.
⭕️عفونتهای راجعه گاهگاهی در ریهها یا لولههای نایژهای
⭕️بزرگ شدن قفسه سینه و شبیه شدن آن بشکه
📝 علل بیماری:
❌سیگار كشیدن برای سالهای متمادی
❌آلودگی هوا
❌التهاب كیسههای هوایی در ریهها
❌كمبود ارثی آلفا ـ 1 ـ آنتیتریپسین
📝 عوامل افزایش دهنده خطر:
🔴سابقه آسم یا برونشیت
🔴بروز عفونتهای مكرر تنفسی كه باعث كاهش عملكرد بافت ریه میشود.
🔴آلرژی یا سابقه خانوادگی آلرژی
🔴مشاغلی كه نیازمند تنفس مخصوص و با زور هستند مثل شیشهگری یا نواختن یك ساز بادی موسیقی
📝 پیشگیری:
🔶سیگار نكشیدن
🔶از بودن در جاهایی كه آلودگی هوا زیاد است خودداری كنید.
🔶ورزش در حد متوسط و در هوای تمیز انجام دهید.
🔶از بروز آنفلوآنزا و ذاتالریه با زدن واكسنهای مربوطه جلوگیری كنید.
🔶از تماس با بیمارانی كه دچار عفونت تنفسی هستند خودداری كنید.
🔶در صورت بروز عفونت ریه به پزشك مراجعه كنید. پزشك ممكن است آنتیبیوتیك تجویز كند.
📝 عواقب مورد انتظار:
⭕️این بیماری را نمیتوان معالجه كرد، اما با كنترل علایم میتوان پیشرفت و شدت گرفتن بیماری را به تأخیر انداخت.
⭕️اگر چه آمفیزم امید به زندگی را كاهش میدهد، بسیاری از افراد سالها با آن زندگی میكنند.
⭕️بدون درمان، عوارض بیماری ممكن است مرگبار باشند.
📝 عوارض احتمالی:
❌مستعد بودن نسبت به بروز عفونتهای ریه
❌بیماری انسدادی مزمن ریوی (COPD)
❌نارسایی تنفسی یا روی هم خوابیدن ریه
❌نارسایی احتقانی قلب
✅ درمان:
🔵اقدامات تشخیصی ممكن است شامل آزمایش خون و سایر بررسیهای آزماشگاهی، عكسبرداری با اشعه ایكس، و آزمونهای عملكرد ریه باشند.
🔵درمان با هدف كاهش علایم، كند كردن پیشرفت بیماری و جلوگیری از بروز عوارض صورت میگیرد.
🔵نوعی درمان جدید برای درمان آمفیزم ناشی از كمبود ارثی آلفا ـ 1 ـ آنتیتریپسین بسیار نویدبخش است.
🔵سیگار را ترك كنید. سیگار باعث پیشرفت بیماری میشود حتی اگر درمان صورت گیرد.
🔵از استنشاق آلایندههای تنفسی خودداری كنید.
🔵اگر در جایی كار میكنید كه آلودگی هوا زیاد است، با اقدامات مختلف سعی كنید از قرار گرفتن در معرض آلودگی اجتناب كنید. در صورت لزوم، شغل خود را عوض كنید.
🔵به هنگام هشدار در مورد آلودگی هوا، در منزل بمانید.
🔵سیستم تهویه مطبوع فیلتردار با كنترل رطوبت در منزل خود نصب كنید.
🔵هر گونه آلرژی همراه آمفیزم باید درمان شود تا از بدتر شدن آمفیزم جلوگیری شود.
🔵از قرار گرفتن در معرض تغییرات ناگهانی دما یا رطوبت، حرف زدن با صدای بلند، خندیدن، گریه كردن، یا فعالیت بدنی شدید، در صورتی كه باعث بروز حملههای سرفه شوند، خودداری كنید.
🔵از رفتن به ارتفاعات كه هوا در آنجا رقیق است خودداری كنید.
🔵دندانهای خود را مرتب مسواك كنید و نخ دندان بكشید تا احتمال بروز عفونت در دهان كم شود.
🔵انتهای تخت خود را حدود 12-10 سانتیمتر بالا بیاورید. این كار كمك میكند تا ترشحات مخاطی در قسمتهای تحتاتی ریه جمع نشوند.
🔵از افرادی كه سرفه میكنند یا سرماخوردگی دارند دوری كنید.
🔵ندرتاً ممكن است انجام پیوند ریه مدنظر قرار گیرد.
✅ دارو درمانی:
💊آنتیبیوتیك برای مبارزه یا پیشگیری از عفونتهای ثانویه
💊داروهای گشاد كننده نایژه برای رفع اسپاسم لولههای نایژهای
💊واكسن انفلوآنزا و واكسن ذاتالریه
💊اكسیژن در مراحل انتهایی
📝 رژیم غذائی:
🔶روزانه حداقل 8 لیوان آب بنوشید.
🔶این كار باعث رقیق شدن ترشحات ریوی، و آسانتر شدن تخلیه آنها با سرفه
