قلب و زندگی؛ مصطفی بیات عمومي کلیاتی درباره دستگاه گردش خون

کلیاتی درباره دستگاه گردش خون

قلب انسان در هر روز بیش از صد هزار بار می تپد تا از یک طرف خون سرشار از اکسیژن و مواد غذایی را به بافت ها و اعضای بدن برساند و از طرف دیگر خون بازگشتی از اندام های بدن را برای اکسیژن گیری به ریه ها می رساند.
قلب یک پمپ عضلانی با چهار حفره اصلی شامل یک بطن و یک دهلیز در سمت راست  و یک بطن و یک دهلیز در سمت چپ است. خون بازگشتی از اندام ها و بافت های مختلف بدن توسط وریدها (سیاهرگ ها) وارد دهلیز راست می شود. این خون از دهلیز راست به بطن راست می ریزد و از آنجا از طریق شریان (سرخرگ) ریوی به ریه ها فرستاده می شود.
پس از اکسیژن گیری این خون در ریه ها، خون اکسیژن دار از طریق ورید ریوی وارد دهلیز چپ می شود. با ورود خون به بطن چپ و در اثر انقباض عضله قلب، این خون از راه شریان آئورت و از طریق شاخه های شریانی به بافت های بدن می رود تا اکسیژن خون مورد نیاز سلول ها را تامین کند. براى انجام این وظایف مهم، خود عضله قلب هم نیاز به اکسیژن کافی دارد. درسطح قلب دو شریان اصلی تغذیه کننده عضله قلب به نام شریان های کرونر راست و چپ قرار دارند. شریان کرونر چپ به دو شاخه اصلی تقسیم می شود که این دو شاخه به همراه شریان کرونر راست، خون رسانی به عضله قلب را برعهده دارند.

1 thought on “کلیاتی درباره دستگاه گردش خون”

  1. با سلام و تشکر از انتشار مطالب علمی

    ظاهرا قلب من
    رگ اصلی کرونر چپ و چند رگ دیگر
    گرفتگی شدید داشته که با عمل قلب باز
    بای پس شده؟

    [پاسخ]

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Related Post

بتابلاکر های مورد استفاده در نارسایی قلبیبتابلاکر های مورد استفاده در نارسایی قلبی

بتابلاکر های مورد استفاده در نارسایی قلبی (‏HF*): کارودیلول، بیسوپرولول، و متوپرولول سوکسینات. (در منابع اروپا نبیولول**نیز توصیه می شود)

🔻مطابق گایدلاین های درمان HF هر یک از این سه می توانند به عنوان داروی انتخابی استفاده گردند.

🔻بین متوپرولول سوکسینات و بیسوپرولول براساس مطالعات موجود نمی توان قضاوتی کرد و احتمالا با هم قابل جابجایی هستند، لذا در تجویز، توجه به قیمت به عنوان عامل تعیین کننده اهمیت میابد.

🔻 با توجه به اثر اختصاصی تر بیسوپرولول بر روی گیرنده های بتای قلبی، چنانچه بیماری همزمان دچار آسم یا COPD باشد و کارودیلول را به عنوان انتخاب اول در HF  و نیز متوپرولول سوکسینات را به عنوان قدم بعدی، تحمل نکرده باشد، می توان بیسوپرولول را امتحان نمود.

🔻در یکی از مطالعات، با دوز بالای کارودیلول، کاهش بیشتری در مرگ و میر نسبت به دوز بالای متوپرولول و بیسوپرولول مشاهده شده است. همچنین دوز متوسط کارودیلول کاهش مرگ و میر بیشتری نسبت به دوز بالای متوپرولول درپی داشته است.

🔻باید در نظر داشت برتری میان بتابلاکرها در HF بیش از آن که در مطالعات به اثبات رسیده باشد، یک برتری تئوریک است. درمورد کارودیلول برتری احتمالی به دلیل اثر بلوک گیرنده آلفا و نیز اثر آنتی اکسیدانی، خواهد بود.
*Heart Failure
**nebivolol

✏️AHA HF 2017
✏️ESC HF 2016
✏️Int J Cardiol. 2015;190:4-6.
✏️CHF. 2003;9(5)
✏️Eur J Heart Fail. 2011;13(6):670-680.
✏️Eur J Heart Fail. 2014;16(6):678-84.
✏️Open Heart. 2015; 2(1): e000230.
✏️Applied Therapeutics. 11th ed. 2017.

✍🏻 دکتر زهرا قلیچ خان
استادیار فارماکوتراپی (داروسازی بالینی)
دانشگاه علوم پزشکی ارومیه

افزایش پلاکت به عنوان نشانگر بالقوه سرطانافزایش پلاکت به عنوان نشانگر بالقوه سرطان

پلاکت یکی از نشانگرهای شناخته شده فاز حاد (Acute phase reactant) است.

یک مطالعه از شماره ماه می British Journal of General Practice نشان می‌دهد ۱۱% مردان و ۶% زنانی که تعداد پلاکت بالا دارند در یک سال آینده دچار سرطان خواهند شد. میزان وقوع سرطان پس از دو سال به سطح پایه (۴% در مردان و ۲% در زنان) بازمی‌گردد. اگر آزمایش دوم پس از ۶ ماه نشان‌دهنده تداوم پلاکت بالا باشد، خطر سرطان در مردان به ۱۸% و در زنان به ۱۰% می‌رسد.

شایع‌ترین سرطان در افرادی که پلاکت بالا دارند، سرطان ریه و کولورکتال است. تقریباً یک‌ سوم مبتلایان به سرطان ریه یا کولورکتال، پیش از تشخیص سرطان، هیچ علامت دیگری به‌جز ترومبوسیتوز (پلاکت بیش از ۴۰۰ هزار در میکرولیتر) نداشته‌اند.

تعداد پلاکت به‌ عنوان یک نشانگر بالقوه سرطان، می‌تواند به تشخیص زودرس در این گروه از بیماران کمک کند.

وضعیت بیماری های قلبی عروقی در ایران و جهانوضعیت بیماری های قلبی عروقی در ایران و جهان

هر ساله نزدیک به ۳۲ میلیون مورد سکته قلبی و مغزی در دنیا رخ می دهد که باعث مرگ بیش از ۱۷ میلیون نفر می شود. ۶۰ درصد موارد مرگ در سال ۲۰۰۰ در جهان به علت بیماری های غیرواگیر بوده و برآورد می شود این درصد تا سال ۲۰۲۰ میلادی به ۷۳ درصد برسد. سهم بیماری های قلبی عروقی از این میزان بیش از ۴۸ درصد است. بیش از۲۰ میلیون مورد از ۶۴ میلیون مرگ در سال ۲۰۱۵ مربوط به بیماری های قلبی عروقی خواهد بود و در صورتی که اقدامات مؤثر انجام نشود، انتظار می رود موارد مرگ ناشی از بیماری های مزمن از ۲۰۰۵ تا ۲۰۱۵ حدود ۱۷ درصد افزایش یابد و از ۳۵ میلیون مرگ به  ۴۱ میلیون مرگ برسد. موارد مرگ ناشی از بیماری های قلبی عروقی در کشورهای توسعه یافته در سالیان اخیر، روند رو به کاهش داشته است، در حالی که این موارد در کشورهای در حال توسعه همچنان سیر صعودی دارد.
گذار اقتصادی، صنعتی شدن و جهانی شدن، سبب تغییراتی در شیوه زندگی شده است که در ایجاد بیماری قلبی عروقی نقش مهمی دارند. این تغییرات شامل مصرف دخانیات،کم تحرکی و رژیم غذایی ناسالم است. از طرفی طول عمر به دلیل کاهش بیماری های واگیر در کشورهای در حال توسعه به سرعت در حال افزایش است و مردم به مدت طولانی تری در معرض این عوامل خطر قرار می گیرند. هر ساله نزدیک به ۳۲ میلیون مورد سکته قلبی و مغزی در دنیا رخ می دهد که باعث مرگ بیش از ۱۷ میلیون نفر می شود.
مهم ترین عوامل خطر بیماری قلبی عروقی عبارتند از:   رژیم غذایی نامناسب (مصرف غذاهای پرچرب، پر انرژی، پرنمک و مصرف کم میوه و سبزی)، چاقی، کم تحرکی، مصرف سیگار و قلیان، فشار خون بالا، اختلال چربی های خون، دیابت و سن بالا. اکثر عوامل اصلی زمینه ساز بیماری های غیرواگیر مزمن شناخته شده اند و در صورت حذف این عوامل تهدید کننده، حداقل ۸۰ درصد بیماری های قلبی، سکته های مغزی، دیابت و بیش از ۴۰ درصد سرطانها قابل پیشگیری خواهند بود.
در ایران نیز بار بیماری های غیرواگیر بسیار بالاست و بخش بزرگی از منابع نظام سلامت برای درمان آن هزینه می شود. در کشور ما بیماری های قلبی عروقی علت ۳۹.۳  درصد مرگ (اولین علت مرگ و میر) هستند که از این میزان، ۱۹.۵ درصد مربوط به سکته قلبی، ۹.۳ درصد مربوط به سکته مغزی و ۱۰ درصد باقیمانده مربوط به سایر بیماری های قلبی عروقی است. تعداد مرگ ناشی از بیماری های قلبی عروقی در ۲۹ استان کشور در سال ۱۳۸۳ نزدیک به ۱۳۸۰۰۰ نفر (۳۷۸ نفر در روز) بوده است و پیش بینی می شود که طی سال های آینده شیوع این بیماری ها افزایش یابد و بار عظیمی را در تمامی ابعاد اعم از اجتماعی، اقتصادی و سیاسی بر جامعه تحمیل کند. شیوع عوامل خطر بیماری های قلبی عروقی در کشور ما بالاست. این بیماری ها به میزان قابل توجهی قابل پیشگیری هستند و با اجرای مداخلات  مؤثر برای کاهش عوامل خطر آنها می توان مرگ زودرس ناشی از بیماری های قلبی عروقی، سکته مغزی و دیابت را کاهش داد.